Andrij Potebnia

(1838-1863) – ukraiński działacz demokratyczny i rewolucjonista. Znał się z Zygmuntem Sierakowskim, Zygmuntem Padlewskim i Jarosławem Dąbrowskim. W 1861 r. założył tajny Komitet Oficerów Rosyjskich w Polsce analogiczny do Koła Oficerów Polskich w Petersburgu. Obie organizacje za cel stawiały sobie współpracę w doprowadzeniu do powstania niepodległej Polski oraz głębokich reform społecznych w obu krajach. W prace Komitetu Oficerów Rosyjskich zaangażowany był czołowy działacz Czerwonych Jarosław Dąbrowski, a jego członkowie zasilili potem powstańcze szeregi. 27 czerwca 1862 r. Potebnia dokonał nieudanego zamachu na namiestnika Królestwa Polskiego Aleksandra Ludersa. Bezpośrednią inspiracją zamachu miał być odwet za stosowanie z inicjatywy Ludersa tortur na więzionych i przesłuchiwanych członkach konspiracji oraz rozstrzelanie trójki z nich. To dzięki obecności w strukturach konspiracyjnych takich ludzi jak Potebnia, kierownictwo powstania liczyło na jego wielkie wsparcie przez rewolucjonistów rosyjskich, którzy mieli masowo przyłączać się do insurekcji. Po wybuchu insurekcji Andrij Potebnia zaangażował się w walkę partyzancką. Walczył w oddziale Antoniego Jeziorańskiego, będącego częścią wielkiej partii Mariana Langiewicza. Uczestniczył w jednej z potyczek na szlaku bojowym Langiewicza – pod Pieskową Skałą, by dzień później zginąć w bitwie pod Skałą. Po jego śmierci Aleksander Hercen opublikował w wydawanym przez siebie czasopiśmie „Kołokoł” artykuł poświęcony Potebni.

Komentarze