„żuawi śmierci”

– formacja wojskowa. Ich nazwa związana jest ze słowem Zuawa: arabską nazwą plemienia Zouaoua, zamieszkującego pustynie Algierii, współpracującego z Francuzami ze względu na doraźne korzyści polityczne.  Oddziały Żuawów walczyły m.in. w wojnie krymskiej, w wojnie francusko-austriackiej (1859), podczas amerykańskiej wojny secesyjnej (1861-1865) również sformułowano wiele regimentów wzorujących się na formacji Żuawów. Francuscy żuawi mieli specyficzne umundurowanie, w których widać było wpływy orientalne, złożone z czerwonych, bufiastych spodni, niebieskich kaftanów i charakterystycznych nakryć głowy – czerwonych fezów. Twórcą polskiej jednostki wojskowej był Franciszek Rochebrune. W szeregi polskich żuawów śmierci wchodzili przedstawiciele wielu krajów, choć większość stanowili Polacy. W oddziale żuawów służyli najsprawniejsi powstańcy, odznaczał się on także znacznie lepszym, niż przeciętne uzbrojeniem. Żuawi byli oddziałem elitarnym. Obowiązywał w nim swoisty ceremoniał, którego pierwszym i ważnym elementem była przysięga. Żuawi nosili czarne płaszcze i koszule z charakterystycznym białym krzyżem, przywodzącym na myśl średniowieczne zakony rycerski. Wolne chwile wypełniała żołnierzom musztra i ćwiczenia wojskowe. Dzięki temu oddział zachowywał w każdej praktycznie chwili pełną gotowość bojową. Przegrana bitwa pod Miechowem, która tylko dzięki oddziałom Rochebrune’a nie skończyła się spektakularną klęską, przyczyniła się do znacznego osłabienia szeregów żuawów. Ostatnią dużą potyczką powstańczą, w której wsławili się żuawi śmierci, była bitwa pod Grochowiskami z 18 marca 1863 r. Niestety, ani udział zagranicznych ochotników, w tym najsłynniejszych spośród nich – żuawów śmierci Rochenbruna – ani też pomoc rewolucjonistów i demokratów rosyjskich, nie były w stanie zrekompensować gigantycznej przewagi militarnej armii rosyjskiej nad polskimi powstańcami.

Komentarze